To już jutro! → 27.10.2026, godz. 9.00 / sala 108
Serdecznie zapraszamy na wykład gościnny

―

Cmentarz nie musi być z betonu. Zielona śmierć, parki pamięci i rewolucja materiałowa

Czy design może zmienić sposób, w jaki żegnamy bliskich i współistniejemy z pamięcią?

Tuż przed 1 listopada polskie cmentarze toną w tonach syntetycznych zniczy, plastiku i kamienno-betonowych płyt, obnażając potężny ślad ekologiczny tradycyjnego przemysłu funeralnego. Choć w dobie Antropocenu redefiniujemy niemal każdą dziedzinę życia, przestrzeń cmentarna i rytuały przejścia wciąż pozostają w sferze kulturowego tabu.

Ten impas przełamuje biodesign oraz światowy ruch zielonego pochówku (green burial). Nekropolie przestają być zabetonowanymi monokulturami – stają się cmentarzami-parkami, lasami pamięci i dynamicznymi, regeneracyjnymi ekosystemami. Dla projektantów oznacza to radykalną rewolucję materiałową i semantyczną:

› Materiały bioaktywne i rozpad: wykorzystanie biokompozytów, żywej grzybni (mycelium) i biopolimerów projektowanych z myślą o bezpiecznej dekompozycji i zasilaniu gleby
› Nowa forma i semantyka: odejście od ciężkich, sakralno-rzemieślniczych form na rzecz biokompatybilnych obiektów i leśnych markerów pamięci
› Ritual Experience Design: projektowanie intymnych, pozbawionych plastiku doświadczeń pożegnania i żałoby opartych na bezpośrednim kontakcie z naturą

Wykład zestawia pionierskie rozwiązania z Kalifornii z nowatorskimi realizacjami cmentarzy leśnych i parkowych w Europie, konfrontując je z polskimi realiami prawnymi, krajobrazowymi oraz wyzwaniami stojącymi przed młodym pokoleniem projektantów.

―

Dr hab. Katarzyna Krzykawska Apolinarski (Polska / USA) – artystka i badaczka kultury, której multidyscyplinarna twórczość była prezentowała w kilkudziesięciu wystawach indywidualnych i grupowych w Polsce i zagranicą. Jej kariera akademicka obejmuje uniwersytety w Polsce, Meksyku, Włoszech, a od 2022 roku w California State University w USA. Prowadziła warsztaty i wykłady m.in. w University of California w Berkeley; California State University w Sonoma, ArtCenter College of Design w Pasadena, i w Universidad Autónoma del Estado de Mexico w Toluca.

Jako badaczka punktów styku upamiętniania i ekologii, oraz propagatorka zrównoważonego projektowania cmentarzy-parków, w ramach grantu badawczego NAWA, analizuje społeczną percepcję prośrodowiskowych form pogrzebowych w Polsce.